Ambitie

Zuiveren voor schoon en gezond water.

Visie

Op de vraag wat mensen het allerbelangrijkst vinden wordt vaak gezondheid genoemd.Medicijnen zijn hierbij nodig en moeten zonder beperkingen beschikbaar zijn.

Er worden steeds meer medicijnresten in het water gevonden. Gelukkig nog niet in het drinkwater, maar wel in rivieren, sloten en plassen. Als mensen medicijnen gebruiken komen de resten daarvan in het afvalwater en vervolgens in het milieu. Bij dieren komen de resten van medicijnen vaak direct in het milieu. Naast medicijnresten worden ook steeds meer ander microverontreinigingen (bijvoorbeeld microplastics) aangetroffen in het milieu.

Al deze stoffen kunnen een gevaar vormen voor mens, dier en plant. Het waterschap zet zich er voor in dat deze stoffen zo min mogelijk in het water terecht komen of via de waterstromen verspreid worden. Dan blijft ook ons drinkwater schoon.

Nog mooier is als het water waaruit de medicijnresten en andere verontreinigingen zijn verwijderd ook nog nuttig kan worden ingezet.

Situatiebeschrijving

Het onderzoek naar de verspreiding van medicijnresten en andere microverontreinigingen is nog in volle gang. Dit worden ook wel ‘nieuwe stoffen’ genoemd. Van deze stoffen is veel nog onbekend. Dit geldt bijvoorbeeld voor de verspreiding van microplastics.

Medicijnresten zijn in verhouding nog goed onderzocht. Medicijnresten kunnen een negatieve invloed hebben op waterdieren en op de bereiding van drinkwater. De problemen nemen langzaam maar zeker toe. Het gebruik van medicijnen zal de komende jaren naar verwachting niet afnemen.

Naar schatting komen in Nederland elk jaar 140 ton medicijnresten via het riool en de waterzuivering in het oppervlaktewater. Dit is exclusief wat wordt aangevoerd vanuit het buitenland bij rivierafvoer. 85% van de medicijnresten komt van patiënten die thuis medicijnen innemen en uitplassen. Uit ziekenhuizen en verzorgingstehuizen komt ongeveer 10%. 5% wordt bij de arts of thuis met het afvalwater weggespoeld. De resten komen via urine en ontlasting in het riool en daarna in de afvalwaterzuiveringsinstallaties (AWZI). In de AWZI breekt een deel van de medicijnresten af, maar ook komen resten in sloten en rivieren terecht. Om medicijnresten te verwijderen worden in het hele land AWZI’s uitgerust met speciale zuiveringstechnieken.

Met alle partijen in de zorg- en afvalwaterketen werken we aan oplossingen.

Voor de nieuwe stoffen moeten de samenwerkingsverbanden nog worden opgezet.

Verwijdering medicijnresten bij AWZI Kortenoord

Om in Nederland 70% van de problemen door medicijnresten aan te pakken moet 30% van de waterzuiveringen worden aangepast. Uit de onderzoeken is gebleken dat in ons gebied vooral AWZI Kortenoord een risico vormt. Onderzocht is met welke techniek de medicijnresten uit het afvalwater gehaald kunnen worden. Energieverbruik en hulpstoffen zijn meegenomen in het onderzoek.

We verwijderen bij Kortenoord medicijnresten uit het water en onderzoeken of we tegelijkertijd ook andere microverontreinigingen kunnen verwijderen. Daarnaast kijken of nuttig hergebruik van afvalwater mogelijk is, bijvoorbeeld in geval van droogte

Informeren en ondersteunen huisartsen, apothekers en gebruikers

Het is ook belangrijk ervoor te zorgen dat medicijnresten en andere microverontreinigingen niet in het afvalwater terecht komen. Meestal weten mensen niet dat ze stoffen met vervelende eigenschappen in het milieu brengen. Ook kunnen door artsen alternatieve medicijnen worden voorgeschreven zonder of met minder schadelijke gevolgen voor plant en dier.

Het waterschap informeert artsen, apothekers en gebruikers over de stoffen die we in het afvalwater vinden. Waterbewustzijn is belangrijk om gedrag te kunnen veranderen. We schrijven een emissiebeheerplan waarin we beschrijven we maatregelen we zullen nemen om de verontreiniging met stoffen in het oppervlaktewater tegengaan.

Nieuwe stoffen

Van veel stoffen en groepen stoffen die met het rioolwater worden afgevoerd weten we nog heel weinig. Onderzoek toont aan dat er zich problemen kunnen voordoen, maar de aard en omvang van de risico’s en problemen is nog vaak onbekend. Het gaat om veel verschillende stoffen met steeds andere eigenschappen. Het is inmiddels bekend dat microplastics voor problemen zorgen, maar hiervoor is nog geen betrouwbare meetmethoden beschikbaar.

Het waterschap doet mee aan de landelijke projecten en onderzoeken, zodat betrouwbare informatie beschikbaar komt en op termijn gewerkt kan worden aan oplossingen.

Verdere informatie

Het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft het uitvoeringsprogramma ‘Medicijnresten uit water’ opgesteld. De STOWA heeft in de Landelijke hotspotanalyse geneesmiddelen RWZI’s beschreven waar het beste medicijnresten kunnen worden verwijderd.

  1. Doel: Het waterschap verwijdert medicijnresten bij AWZI Kortenoord
  2. Opgave : Het waterschap informeert artsen, apothekers, dierenartsen en gebruikers over de problematiek van medicijnresten en nieuwe stoffen in het milieu, gericht op gedragsverandering
  3. Opgave: Het waterschap neemt deel aan landelijke projecten om de problematiek met nieuwe stoffen te onderzoeken