Ambitie

Behouden en verbeteren van de biodiversiteit door in ieder geval bij beheer en onderhoud bij te dragen aan een ecologisch gezond en veerkrachtig netwerk van dijken, watergangen en terreinen.

Visie

Waterschapstaken en biodiversiteit helpen elkaar. Biodiversiteit is essentieel voor een gezonde bodemstructuur en een goede kwaliteit van het water. Deze zijn op hun beurt weer heel belangrijk voor de biodiversiteit. Denk ook aan het belang van voldoende water voor natuur.

Bloemrijke dijken zijn sterke dijken. Een goede oeverbegroeiing voorkomt erosie en graverij. Variatie in sloten met verschillende dieptes, breedtes en soorten oevers bieden plaats aan veel verschillende soorten planten en dieren. Zo verbeteren we de waterkwaliteit voor de KRW en herstellen we tegelijkertijd de biodiversiteit. Met het netwerk van vele kilometers dijken, sloten en bermen kan HHSK een belangrijke bijdrage leveren aan een grotere biodiversiteit.

Samenwerken met grondgebruikers, terreinbeheerders en andere overheden is daarbij nodig. Want een goede biodiversiteit is een brede maatschappelijke opgave, waar het waterschap zijn rol in kan vervullen.

Situatiebeschrijving

Biodiversiteit gaat sneller achteruit dan ooit te voren. Door een hele reeks oorzaken, zoals droogte, vermesting, bestrijdingsmiddelen, intensief landgebruik, versnippering, etc nemen soorten en aantallen snel af, ook in Nederland. Wanneer een soort uit een ecosysteem verdwijnt heeft dat gevolgen voor andere soorten in het systeem. Normaal zijn ecosystemen veerkrachtig, maar zodra er teveel soorten verdwijnen neemt die veerkracht af. Sommige soorten krijgen daardoor de kans uit te groeien tot een plaag en de diversiteit verder te verlagen. Met de ondertekening Deltaplan biodiversiteitsherstel door de Unie van Waterschappen is biodiversiteit nadrukkelijk op de agenda gezet.

Het hoogheemraadschap heeft een uitgebreid netwerk van water, oevers, (weg)bermen, keringen en eigen terreinen. Er is al jaren actief beleid voor de waterkwaliteit en daarmee de biodiversiteit in het water, ons blauwe netwerk. De grootste winst voor het hoogheemraadschap is te behalen door ook actief beleid te gaan voeren voor een grotere biodiversiteit van ons groene netwerk: de (weg)bermen, keringen en eigen terreinen. Waar water en groen elkaar ontmoeten ligt eveneens een kans. Niet de berm apart en het water apart, maar deze samen ecologisch beheren. Dit zorgt voor allerlei verschillende leefgebieden voor meer soorten planten, vogels, amfibieën of insecten. Zo werken we toe naar een sterk groenblauw netwerk.

Met onze manier van werken zetten we stappen:

  • We nemen waterkwaliteitsmaatregelen en stimuleren natuurvriendelijke oevers, groene daken en tuinen;
  • We werken volgens de gedragscode wet natuurbescherming;
  • We maaien ecologisch en werken daarbij samen met gemeentes;
  • We zorgen dat vissen onze kunstwerken (zoals gemalen) veilig kunnen passeren;
  • Samen met het Agrarisch Collectief Krimpenerwaard ondersteunen we agrariërs bij het ecologisch schonen van de sloten;
  • We bestrijden invasieve soorten of onderzoeken de bestrijdingsmogelijkheden;
  • We stimuleren het terugdringen van emissies door derden;

Er zijn ook nog veel kansen te benutten:

  • Het beheer en de inrichting van dijken, sloten en bermen kunnen we aanpassen voor meer biodiversiteit
  • Door samenwerking kan de bestrijding van de Amerikaanse rivierkreeften weer ruimte geven aan andere soorten;
  • We kunnen eisen stellen aan onderhoud gericht op biodiversiteit bij de partijen die het onderhoud aan door ons beheerde wateren en terreinen uitvoeren;
  • We kunnen actief deelnemen aan lokale en/of regionale initiatieven en  samenwerkingsverband op het gebied van biodiversiteit.

Voor de ecologische waterkwaliteit, sterk verbonden met biodiversiteit, zijn doelen benoemd voor verbetering, waarbij rekening wordt gehouden met de aard en het gebruik van het gebied. De meest wateren voldoen nog niet aan deze ecologische doelen. Met de maatregelen voor de Kaderrichtlijn Water wordt hier invulling aan gegeven. Verbeteren van de biodiversiteit en waterkwaliteit vraagt een lange adem en inzet van alle relevante partijen.

Sterk groenblauw netwerk

Voor een sterk groenblauw netwerk is integratie nodig van het beleid en het beheer van zowel de watergangen als de oevers, bermen, keringen en eigen terreinen. En niet alleen het eigen beheer, maar ook in samenwerkingen met het beheer van de groenblauwe netwerken door derden. We zoeken daarvoor aansluiting bij lokale of regionale samenwerkingsinitiatieven.

Sturen en volgen

In de communicatie over natuur wordt vaak gebruik gemaakt van speciale diersoorten. De grutto is daar een voorbeeld van. We noemen dat icoonsoorten. Werken met icoonsoorten zal helpen in de communicatie en uitvoering om onze doelen te bereiken. Met ons waterbeheer, onderhoud en inrichting hebben we direct invloed op het leefgebied van soorten zoals de ringslang of de bittervoorn. Door het leefgebied van de icoonsoort te verbeteren profiteren andere soorten daar gelijk van mee. Het voorstel is 5 icoonsoorten te benoemen die kenmerkend zijn voor de door ons beheerde terreinen.

Meten van de ontwikkeling van biodiversiteit is van belang om te volgen of maatregelen tot het gewenste effect leiden. Onderzocht dient te worden hoe de biodiversiteit het best in kaart te brengen en te meten is. Actuele waterkwaliteitsmetingen en inventarisaties van (beschermde) soorten vormen een eerste basis.

Verdere informatie

Vanuit het programma duurzaamheid is eind 2020 het rapport “Biodiversiteit, Inventarisatie van kansen in eigen beheer” opgeleverd. Hierin zijn de kansen voor het verbeteren van de landgebonden biodiversiteit in ons eigen beheer geïnventariseerd. Door te zorgen voor een sterker groenblauwe netwerk, gunstige omstandigheden voor soorten die het nu moeilijk hebben (Rode lijst) en voor bijvoorbeeld insecten die de bloemen, landbouwgewassen of fruitbomen bestuiven. Het waterschap kan hieraan bijdragen door het ecologisch maaibeheer uit te breiden en te zorgen voor een ecologische inrichting van haar terreinen. De aanbevelingen uit deze rapportage worden onderdeel van het op te stellen integrale biodiversiteitbeleid. 

  1. OpgaveHet waterschap stelt in afstemming met de belanghebbenden beleid op voor het bevorderen van biodiversiteit
  2. Opgave: Het waterschap maakt biodiversiteit onderdeel van de onderhoudswerkzaamheden