Wat doen we?

We zuiveren dag en nacht het afvalwater van de 650.000 mensen die in ons gebied wonen en werken. Als het niet regent komt er dagelijks 250.000 m3 (dat is 250 miljoen liter; de inhoud van 100 olympische zwembaden) afvalwater bij de zuiveringen aan. Op een dag dat het hard regent kan dat het dubbele zijn.

Waarom doen we dat?

We zuiveren het afvalwater omdat we het water in de natuur (sloten, plassen en rivieren) zo schoon mogelijk moeten houden. Niet alleen voor de natuur, maar ook voor onze eigen gezondheid. Minder dan 50 jaar geleden werd een groot deel het afvalwater nog niet goed gezuiverd en was het water in de natuur heel erg vuil. In het verleden gingen veel mensen dood door het drinken van vervuild water.

Hoe doen we dat?

Het proces van zuiveren
Voor het zuiveren van het afvalwater maken we onder andere gebruik van micro-organismen zoals bacteriën. In grote bakken mengen we het afvalwater met vele miljoenen bacteriën en blazen we er lucht bij. Deze bacteriën verwijderen het grootste deel van het vuil uit het water; ze gebruiken het vuil als voedsel. Hierdoor komen er steeds meer bacteriën in deze bakken en die moeten worden afgevoerd. Een deel van deze bacteriemassa (deze massa wordt slib genoemd) halen we uit de bakken en pompen we naar de zogenaamde slibgistingstanks, waar we het samen met het vaste vuil uit de riolering vergisten.

Energie uit afvalwater
Het slib wordt deels omgezet in biogas en het overgebleven slib ontwateren we voeren we af naar de slibverbrandingsinstallatie van HVC in Dordrecht waar het wordt verbrand. Het biogas dat is ontstaan bij de gisting gebruiken we om, in grote generatoren, elektriciteit en warmte op te wekken. De warmte gebruiken we in het slibgistingproces zelf en op de elektriciteit draaien de vele pompen, ventilatoren en compressoren. Alle elektriciteit die we nodig hebben op de afvalwaterzuiveringen, wekken we zelf op met de generatoren: circa 6.000.000 kWh. De zuivering Kralingseveer is hiermee een Energiefabriek geworden.

Schoon water terug de natuur in
Als het water gezuiverd is, gaat het terug de natuur in. De kleine zuiveringen laten het water in de polders lopen, de grotere in de rivieren. Het gezuiverde water moet wel aan bepaalde eisen voldoen. Deze eisen zijn vastgelegd in de wet, de beheerder van het water controleert dit.

Waarmee doen we dat?

Afvalwaterzuiveringen
Voor het zuiveren van het afvalwater hebben we negen afvalwaterzuiveringsinstallaties (awzi’s). Onze grootste is Kralingseveer in Capelle aan den IJssel, waar we het water zuiveren van een deel van de gemeenten Rotterdam, Capelle aan den IJssel en Lansingerland. Hier kunnen  we het water zuiveren van 360.000 mensen, zo’n 100.000 m3/dag. Onze kleinste zuivering ligt in Ammerstol, in de Krimpenerwaard. Hier kunnen we het water van 3.700 mensen zuiveren (gemiddeld zo’n 800 m3/dag).

Rioolgemalen en leidingen
Het afvalwater komt niet vanzelf bij de zuiveringen terecht. Het komt via de leidingen van huizen en bedrijven in de riolering terecht. Daarna pompen we het water met behulp van rioolgemalen en leidingen naar een zuivering. Dit transport van het afvalwater doet het waterschap samen met de gemeenten. De gemeenten zamelen het water in via de riolering en het waterschap pompt het naar de afvalwaterzuiveringen. Hiervoor hebben we 23 rioolgemalen en 82 kilometer persleiding.

Wanneer doen we het?

Het goed zuiveren van afvalwater, het verwerken van ons slib en transporteren van het rioolwater uit de wijken naar de zuiveringsinstallaties zijn processen die 24 uur per dag en 365 dagen per jaar doorgaan.

Met wie doen we het?

Samenwerkingspartners
Wij kunnen dit proces niet alleen. Wij werken samen met andere afdelingen binnen de organisatie, gemeenten in ons gebied, de provincie, andere waterschappen, STOWA, drinkwaterbedrijven en ingenieursbureaus.

Afspraken met gemeenten zijn onder andere vastgelegd in zogenaamde afvalwaterakkoorden. Hierin maken we afspraken over bijvoorbeeld hoeveelheden afvalwater die gezuiverd kunnen worden, over de taakverdeling van het onderhoud  en de verdeling van kosten.

U kunt ook bijdragen
We maken niet alleen het afvalwater schoon, maar we proberen ook het water minder vies naar de awzi te laten komen. Wat niet in het afvalwater zit, hoeft er ook niet uit. Dit noemen we de bronaanpak. In overleg met onder andere land- en tuinbouworganisaties, gemeenten, provincie proberen we de toestroom naar de riolering van vet, doekjes, bestrijdingsmiddelen, medicijnresten en wat al niet meer, zo veel mogelijk te beperken. Allemaal zaken die niet in het afvalwater thuis horen en in een biologische zuivering moeilijk uit het water te verwijderen zijn.

Collega’s
De afdeling Afvalwaterketen, die al deze werkzaamheden uitvoert, bestaat uit drie teams met in totaal bijna 50 medewerkers. De afdeling bestaat uit de teams “Proces- en automatisering” en “Onderhoud” en “Beleid, Planvorming en Realisatie”.

Samenwerken aan verduurzamen
Voor het zuiveren van afvalwater is energie nodig. Zoals eerder al gezegd produceren we dat voor een groot deel zelf met de opwekking van energie met behulp van biogas op de zuivering Kralingseveer. Er wordt ook steeds meer eigen elektriciteit opgewekt door middel van zonnepanelen. In 2020 zijn de eerste zonnepanelen neergelegd op het terrein van de zuiveringen Groenedijk en Kortenoord. Verder wordt nu ook op de zuivering Kralingseveer en De Groote Zaag duurzame elektriciteit opgewekt. In totaal zijn de zonnepanelen goed voor een jaarlijkse productie van circa 2.500.000 kWh. Verder staat er op het terrein van de zuivering Kralingseveer een windmolen van HVC Groep (slibverwerker) die jaarlijks ruim 6.000.000 kWh produceert. 

Organisatie achter het werk?

Automatisering
Onze installaties zijn onbemand, dat wil zeggen dat ze dag en nacht kunnen werken zonder dat medewerkers op de locatie aanwezig hoeven te zijn. Automatisering speelt dan een belangrijke rol bij het goed zuiveren van afvalwater, het verwerken van ons slib en transporteren van het rioolwater uit de wijken naar de zuiveringsinstallaties. Onze collega’s gaan geregeld langs onze awzi’s en rioolgemalen voor controle en/of onderhoud.

Een goed ingeregeld en betrouwbaar automatisch systeem zorgt er voor dat we 24 uur, 365 dagen per jaar onze processen onder controle hebben. Hiervoor maken we gebruik van:

  • 3.755 op afstand bestuurbare pompen/kleppen en metingen
  • 411 regelingen
  • 64 PLC’s (lokale besturingscomputers met ruim 11.000 lokale aansluitpunten (I/O)
  • 43 IP VPN netwerkverbindingen
  • 12 centrale redundante Windows servers
  • En nog veel meer

Dit alles om het mogelijk te maken om overdag vanuit een centraal punt (Centrale Regie Kamer) en vanuit huis de installaties in de gaten te houden en te besturen.

Uiteraard willen we in onze digitale samenleving ook thuis kunnen werken en onze installaties kunnen bedienen. Maar dat brengt ook risico’s met zich mee daarom doen we er alles aan om onze systemen en gegevens zo goed mogelijk te beschermen tegen cybercriminelen. Dit doen we volgens de geldende regelgeving en maken gebruik van de nieuwste technieken en geavanceerde monitoring tools.

Ook de automatisering van de gegevensverwerking is hierbij belangrijk. Om een goed beeld te krijgen van de werking van de awzi’s, nemen we op veel verschillende plaatsen in de zuiverings- en slibverwerkingsprocessen monsters die het laboratorium (Aquon) analyseert. Daarnaast meten we  op veel plaatsen in de processen met speciale instrumenten (hoeveelheden, gehaltes….). We doen dat ten eerste om aan te kunnen tonen dat we goed zuiveren en voldoen aan de in de wet- en regelgeving gestelde eisen. Maar we doen het ook om de processen goed te kunnen regelen en, waar nodig, bij te stellen. Dit levert een heel grote hoeveelheid aan gegevens op die verwerkt en geïnterpreteerd moeten worden. Hiervoor hebben we de beschikking over diverse software programma’s. We beheren deze informatiesystemen in samenhang met de andere afdelingen van het waterschap en met andere waterschappen.

Menskracht
De zuiveringen, rioolgemalen en persleidingen hebben onderhoud nodig om efficiënt te blijven werken. Verschillende soorten onderdelen (bijvoorbeeld machines, elektronica, pompen, vijzels, compressoren, beton constructies en stalen tanks) hebben verschillend onderhoud nodig. Dit gebeurt gestructureerd en doelmatig met behulp van een onderhoudsbeheersysteem en met de jarenlange ervaring van onze collega’s.

We werken zorgvuldig, daarom hebben onze collega’s bij de afdeling Afvalwaterketen een Q-managementsysteem.  Dit betekent dat wij voldoen aan de eisen die worden gesteld in de ISO-normen:

  • ISO 9001 voor Kwaliteit
  • ISO 14001 voor Milieu
  • ISO 45001 voor Gezond en veilig werken
  • ISO 50001 voor Energie

Het komt er eigenlijk op neer dat de afdeling zich zelf continu controleert, systematisch de risico’s (kwaliteit, milieu, gezond en veilig werken en energie) beheerst en de prestaties verbeterd, met als doel de werkzaamheden steeds beter en efficiënter te doen.