Wat doen we?

Het waterschap zorgt voor de waterveiligheid: inwoners en bedrijven in het achterland beschermen tegen overstromingen vanuit de rivieren de Nieuwe Maas, Lek en Hollandsche IJssel en de boezemwateren zoals de Rotte en de Ringvaart. We zorgen we er voor dat de kans op overstromingen klein is door de dijken en kades (wij noemen dit waterkeringen) zo te onderhouden en te verbeteren dat deze ook bij extreme omstandigheden, bij storm, hoogwater en golven, blijven doen waarvoor ze gemaakt zijn.

Zo beperken we de kans op overstromingen daarmee schade en slachtoffers. Dit gebeurt samen met de waterpartners en de omgeving.

We zorgen dat de waterkeringen voldoen aan de (veiligheids)eisen die daaraan gesteld worden, ook als die eisen veranderen in de loop van de tijd. We houden goed in de gaten of de dijken stevig zijn en blijven en lossen eventuele problemen op. Bij een dijkversterking praten we mee over het ontwerp. Andere mensen, bedrijven en overheden gebruiken de dijken. We noemen dat medegebruik. Ook hun belangen houden we goed in de gaten, maar veiligheid staat voorop.

De eisen waaraan de dijken en kades moeten voldoen, hebben we vastgelegd in een zogeheten legger. De dijken en kades worden regelmatig getoetst om te kijken of ze nog aan deze eisen voldoen.

Vanwege het grote belang voor de veiligheid worden er eisen gesteld aan het (mede)gebruik van de waterkeringen. Wat wel en niet mag is vastgelegd in de keur.

Waarom doen we het?

Het beheersgebied van ons waterschap ligt in de delta van de Rijn en de Maas. De waterkeringen langs de Lek, de Hollandsche IJssel en de Nieuwe Maas beschermen het gebied tegen overstroming. Zonder de aanwezige dijken is het niet mogelijk in dit deel van Nederland te leven. We moeten goed in de gaten houden dat de dijken niet op een of andere manier worden beschadigd door mensen of door omstandigheden. Goed toezicht op activiteiten en tijdig ingrijpen, is van groot belang.

Wij staan er voor dat iedereen in ons gebied rustig kan slapen, zonder bang te zijn schade ontstaat.

Het klimaat verandert. Als we geen actie ondernemen, neemt op langere termijn de kans op overstromingen toe. Door meer regen moeten de rivieren meer water afvoeren en tegelijkertijd stijgt de zeespiegel. Dit probleem wordt nog groter door bodemdaling. Door inklinking van bodems komt het land steeds lager te liggen ten opzichte van de rivier. Er zijn daardoor bredere en hogere dijken nodig om het water tegen te kunnen houden. Tegelijkertijd groeit de bevolking en de economische waarde in het gebied. De belangen worden steeds groter. Wij zorgen er voor dat we de veranderingen steeds een stapje voorblijven.

Het Rijk wijst aan welke dijken tot de ‘primaire waterkeringen’ behoren, dit zijn de dijken die het gebied beschermen tegen rivierwater. Daarnaast zijn er ‘regionale waterkeringen’, dit zijn de dijken of kades die het gebied beschermen tegen overstromingen vanuit de zogeheten boezemwateren, zoals de Rotte en de Ringvaart. Dit zijn de wat bredere wateren in ons gebied die zorgen voor aanvoer en afvoer van water uit de sloten. De provincie wijst deze regionale keringen aan. Het waterschap is verantwoordelijk voor het beheer en het onderhoud. De overige keringen met een kleiner belang wijst het waterschap zelf aan.

Hoe doen we het?

We houden onze dijken continu in de gaten. We onderhouden de dijken, keuren ze periodiek en bepalen of er aanvullende maatregelen zoals ophoging of versterking nodig zijn. Die voeren we dan uit.

Bij bijzondere situaties als droogte en storm, zijn we extra alert. Als er dan dreigende situaties zijn, dan pakken we die direct aan.

Dagelijks zijn we op pad om de toestand van de dijk in de gaten te houden. We voeren inspecties uit door speciaal getrainde inspecteurs doen ook metingen met geavanceerde meetapparatuur.  In het voor- en najaar wordt een grote inspectie uitgevoerd om ervoor te zorgen dat de waterkeringen klaar zijn voor het winterseizoen (stormseizoen) en dat eventuele schade wordt hersteld. Daarnaast voeren we regelmatig berekeningen uit om te controleren of de dijken nog aan de eisen voldoen. Iedere vier jaar wordt de hoogte van de waterkeringen opnieuw gemeten. De waterkeringen worden iedere twaalf jaar getoetst. Daarbij kijken we of ze nog aan de normen voldoen. Dan wordt naast de hoogte ook gekeken of ze nog voldoende stabiel zijn. Hierbij worden alle mogelijke manieren waarop een waterkering zou kunnen bezwijken beoordeeld.

Met al deze informatie voeren we 'dagelijks onderhoud' uit zoals het maaien van de grasbekledingen en het herstellen van schades. Ook voeren we groot onderhoud uit als het nodig is om bijvoorbeeld de dijk weer op hoogte te brengen of als deze op een andere manier niet meer aan onze veiligheidseisen voldoet. Dit kan klein onderhoud zijn, zoals het verhelpen van een lekkage, maar ook een kade- of een dijkverbetering. Dit zijn vaak ingrijpende projecten, met grote gevolgen voor de omwonenden. Daarom wordt de omgeving hier intensief betrokken.

Alle gegevens over onze waterkeringen en wat zich daar in en op bevindt, houden we bij in ons digitale beheerregister met behulp van een geografisch informatie systeem (GIS). Hier vind je alle informatie die we nodig hebben om ons werk te kunnen doen, variërend van bouw- en ontwerptekeningen tot grondonderzoekgegevens.

Daarnaast zorgen we ervoor dat de regels die we hanteren voor onze dijken goed op orde zijn, zodat we niet willekeurig besluiten en maatregelen nemen en plannen opstellen.

Waarmee doen we het?

In totaal beheert het waterschap 369 kilometer waterkering, waarvan 71 kilometer primaire waterkering (bescherming tegen rivierwater) en 206 kilometer regionale waterkering (bescherming tegen boezemwater). We zorgen dat de waterkeringen in goede staat blijven.

In het beheersgebied ligt ongeveer 277 kilometer door het Rijk en de provincie genormeerde waterkeringen, waarvan 71 kilometer primaire waterkering (bescherming tegen rivierwater) en 206 kilometer regionale waterkering (bescherming tegen boezemwater). Daarnaast zijn er nog kleinere (overige) waterkeringen (waaronder de peilscheidingen) met een beperkt veiligheidsrisico maar met een belangrijke functie voor het functioneren van het watersysteem.

Naast het hoofdkantoor aan de Maasboulevard waar het meeste 'kantoorwerk' plaatsvindt, hebben we het steunpunt Zuidbroek. Dit is een werkplaats met opslag van materialen en materieel wat onder ander voor het beheer van de wateringen benodigd is.

Wanneer doen we het?

We werken het hele jaar aan de waterkeringen. Bij hoog water of in geval van een calamiteit staan we 24/7 klaar. In de winter letten we extra op bij storm en hoog water. In de zomer letten we extra op bij droogte, laag water en voeren we het onderhoudswerk uit.

Elke 12 jaar wordt gekeken en berekend of de primaire en regionale waterkeringen nog aan de eisen voldoen. Als dat niet zo is, worden binnen afzienbare tijd maatregelen genomen.

Het beheren en onderhouden van dijken en kades wordt dagelijks uitgevoerd. Het maaien van de dijken gebeurt twee maal per jaar. Een kade wordt gemiddeld ongeveer eens in de tien jaar opgehoogd. Dit is nodig omdat in ons gebied de bodem vooral uit veen bestaat, waardoor bodem daalt en de kades dus ook zakken. Afhankelijk van de snelheid van de zakking komen we eerder of later terug.

Met wie doen we het?

Om al het werk aan de waterkeringen goed te kunnen uitvoeren, maken we gebruik van verschillende specialisten in onze organisatie zoals inspecteurs, beheerders, technisch medewerkers, toezichthouders, projectmedewerkers, geotechnisch specialisten en beleidsmakers.

We werken ook veel samen met medewerkers van gemeenten, andere waterschappen, Rijkswaterstaat en de verschillende bedrijven die werkzaam zijn in dit vakgebied. De samenwerking is nodig om zo goed werkzaamheden en onderhoud met de meest moderne technieken en innovaties te kunnen uitvoeren.

Voor het uitvoeren van specifieke klussen maken we gebruik van ingenieursbureaus en aannemers. Bijvoorbeeld bij dijkversterkingen, het (groot) onderhoud van de dijken en kaden en het maaien van de dijken. We hebben ook overeenkomsten met aannemers om in onverwachte situatie (dreigende calamiteiten) snel te kunnen handelen.

Voor bijzondere situaties als extreem hoog water (stormvloed) of langdurige droogte, kunnen we onze vrijwillige dijkwachten inzetten. Dit zijn speciaal voor deze functie opgeleide inwoners van ons gebied.

We beheren de waterkeringen samen met gemeenten, maar ook met alle aangrenzende perceeleigenaren. We streven ernaar om overlast voor omwonenden zoveel mogelijk te beperken. Goede communicatie en samenwerking is hiervoor van groot belang.

Organisatie achter het werk?

Dagelijks werken binnen onze organisatie 40 personen aan het beheer en onderhoud van de waterkeringen. De inspecteurs en beheerders organiseren het dagelijks onderhoud en plannen met projectteams het grotere onderhoud aan de dijken. Adviseurs binnen de organisatie onderzoeken welke belangen er allemaal spelen en hoe het werk het beste en meest efficiënt en omgevingsgericht kan worden uitgevoerd. Daarbij spelen veel factoren bijvoorbeeld extra functies van een dijk, landschappelijke, culturele en ecologische waarden en duurzaamheid.